ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ & ΚΥΗΣΗ

Τι είναι η θρομβοφιλία;

Με τον όρο θρομβοφιλία περιγράφουμε μια κατάσταση όπου ο οργανισμός έχει αυξημένη προδιάθεση για δημιουργία θρόμβων στο αίμα. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε:

• κληρονομικούς παράγοντες (γενετικές μεταλλάξεις όπως π.χ. παράγοντας V Leiden, προθρομβίνη κ.ά.)
• επίκτητες καταστάσεις (π.χ. αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο, αυτοάνοσα νοσήματα, ορμονική θεραπεία)

Η ίδια η εγκυμοσύνη, ακόμη και χωρίς γνωστή θρομβοφιλία, θεωρείται κατάσταση αυξημένου κινδύνου για θρόμβωση, επειδή αλλάζει φυσιολογικά η πηκτικότητα του αίματος.

Γιατί μας ενδιαφέρει η θρομβοφιλία στην κύηση;

Η παρουσία θρομβοφιλίας στην έγκυο γυναίκα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για:

• φλεβική θρόμβωση (συνήθως στα κάτω άκρα)
• πνευμονική εμβολή (σοβαρή επιπλοκή όταν θρόμβος μετακινηθεί στους πνεύμονες)
• ορισμένες μαιευτικές επιπλοκές όπως:
  - επαναλαμβανόμενες αποβολές
  - ενδομήτρια καθυστέρηση ανάπτυξης (IUGR)
  - προεκλαμψία/υπέρταση στην κύηση
  - αποκόλληση πλακούντα

Δεν σημαίνει ότι κάθε γυναίκα με θρομβοφιλία θα παρουσιάσει απαραίτητα επιπλοκές, αλλά ότι ανήκει σε ομάδα αυξημένου κινδύνου και χρειάζεται προσεκτικό σχεδιασμό και παρακολούθηση.

Πότε πρέπει να γίνεται έλεγχος για θρομβοφιλία;

Ο έλεγχος δεν γίνεται ρουτίνα σε όλες τις γυναίκες. Συνήθως εξετάζεται όταν υπάρχει:

• προσωπικό ιστορικό θρόμβωσης (π.χ. θρόμβωση φλέβας κάτω άκρου, πνευμονική εμβολή)
• ισχυρό οικογενειακό ιστορικό θρομβώσεων σε νεαρή ηλικία
• επαναλαμβανόμενες αποβολές ή ενδομήτριος θάνατος αγνώστου αιτιολογίας
• σοβαρές μαιευτικές επιπλοκές σε προηγούμενη κύηση (π.χ. προεκλαμψία, IUGR, αποκόλληση πλακούντα)
• γνωστό αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο ή άλλα σχετικά νοσήματα

Η απόφαση για έλεγχο λαμβάνεται εξατομικευμένα, σε συνεργασία με γυναικολόγο και, όπου χρειάζεται, αιματολόγο.

Θρομβοφιλία και αποβολές

Ορισμένες μορφές θρομβοφιλίας, ειδικά το αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο, έχουν συσχετιστεί με:

• επαναλαμβανόμενες αποβολές
• ενδομήτρια απώλεια σε προχωρημένη κύηση

Η πιθανή αιτία είναι μικροθρομβώσεις στα αγγεία του πλακούντα, που επηρεάζουν την αιμάτωση του εμβρύου. Ωστόσο, οι αποβολές είναι πολυπαραγοντικό φαινόμενο και δεν οφείλονται όλες σε θρομβοφιλία.

Πώς αντιμετωπίζεται η κύηση σε γυναίκα με θρομβοφιλία;

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από:

• το είδος της θρομβοφιλίας (κληρονομική ή επίκτητη, χαμηλού ή υψηλού κινδύνου)
• αν υπάρχει προηγούμενο θρομβωτικό επεισόδιο
• το μαιευτικό ιστορικό (αποβολές, προεκλαμψία κ.λπ.)

Συχνά (όχι πάντα) μπορεί να συστηθεί, σε συνεργασία με ειδικό:

• αντιπηκτική αγωγή με ενέσιμη ηπαρίνη χαμηλού μοριακού βάρους (LMWH) σε προφυλακτική δόση, σε συγκεκριμένα στάδια της κύησης και της λοχείας
• ενίοτε, χαμηλή δόση ασπιρίνης (όπου ενδείκνυται και επιτρέπεται)

Η επιλογή και η δόση δεν είναι ίδια για όλες και πρέπει να καθορίζονται αυστηρά από τον θεράποντα ιατρό.

Παρακολούθηση κύησης

Μια κύηση σε γυναίκα με θρομβοφιλία θεωρείται κύηση υψηλού κινδύνου και χρειάζεται:

• τακτικό μαιευτικό έλεγχο
• συχνότερα υπερηχογραφήματα, ιδιαίτερα Doppler εμβρυοπλακουντιακής κυκλοφορίας
• παρακολούθηση αρτηριακής πίεσης και σημείων προεκλαμψίας
• προσεκτική εκτίμηση κινδύνου θρόμβωσης πριν και μετά τον τοκετό

Τοκετός & λοχεία

Στον τοκετό και στη λοχεία (τις πρώτες εβδομάδες μετά τη γέννα) ο κίνδυνος θρόμβωσης είναι αυξημένος. Η ομάδα που σας παρακολουθεί:

• σχεδιάζει πότε θα διακοπεί προσωρινά η αντιπηκτική αγωγή πριν τον τοκετό ή την καισαρική
• αποφασίζει πότε και με ποιο τρόπο θα επανεκκινηθεί μετά τον τοκετό
• λαμβάνει υπόψη και άλλους παράγοντες κινδύνου (π.χ. παχυσαρκία, ακινησία, πολύδυμη κύηση)

Θρομβοφιλία & καθημερινότητα στην εγκυμοσύνη

Εκτός από τη φαρμακευτική αγωγή, υπάρχουν και γενικά μέτρα που βοηθούν στη μείωση του κινδύνου θρόμβωσης:

• ήπια, τακτική κίνηση (περπάτημα, αποφυγή παρατεταμένης ακινησίας)
• χρήση ελαστικών καλτσών διαβαθμισμένης συμπίεσης, όπου συστήνεται
• επαρκής ενυδάτωση
• αποφυγή καπνίσματος

Πάντα με βάση τις οδηγίες του γιατρού, ανάλογα με το συνολικό προφίλ κινδύνου.

Πότε πρέπει να μιλήσετε με τον γιατρό σας;

Είναι σημαντικό να ενημερώσετε τον γυναικολόγο σας:

• αν έχετε ιστορικό θρόμβωσης ή πνευμονικής εμβολής
• αν σε συγγενείς πρώτου βαθμού έχουν παρουσιαστεί θρομβώσεις σε νεαρή ηλικία
• αν είχατε επαναλαμβανόμενες αποβολές ή σοβαρές επιπλοκές σε προηγούμενη κύηση

Κατά τη διάρκεια της κύησης, πρέπει να ζητήσετε άμεσα ιατρική βοήθεια αν εμφανίσετε:

• ξαφνικό πρήξιμο, πόνο ή ερυθρότητα σε ένα πόδι
• δύσπνοια, πόνο στο στήθος, ταχυκαρδία
• νευρολογικά συμπτώματα (σπάνια, αλλά σοβαρά)

Θρομβοφιλία & κύηση: να ανησυχώ;

Η διάγνωση θρομβοφιλίας δεν σημαίνει ότι «δεν μπορείτε να κάνετε παιδί» ή ότι η κύηση θα είναι απαραίτητα προβληματική. Σημαίνει ότι:

• χρειάζεται εξειδικευμένη παρακολούθηση
• πρέπει να τηρούνται συγκεκριμένα πρωτόκολλα πρόληψης και ελέγχου
• η συνεργασία γυναικολόγου, αιματολόγου και – όπου χρειάζεται – άλλων ειδικοτήτων είναι σημαντική

CTA – Εξατομικευμένη εκτίμηση θρομβοφιλίας & κύησης

Εάν έχετε γνωστή θρομβοφιλία, ιστορικό θρόμβωσης ή επαναλαμβανόμενων αποβολών και σκέφτεστε μια εγκυμοσύνη – ή ήδη είστε έγκυος – είναι σημαντικό να γίνει αναλυτική εκτίμηση κινδύνου και να σχεδιαστεί από την αρχή ένα εξατομικευμένο πλάνο παρακολούθησης.

Dr. Σάββας Γερμανός | Γυναικολογικό Ιατρείο Αθήνα
Διεύθυνση: Πανόρμου 5, ΤΚ 115 22, Αθήνα
Τηλέφωνο ραντεβού: 210 6410 955
Online ραντεβού: https://savvas-germanos.gr/appointment