ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ & ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΠΤΙΚΑ
Γιατί μας απασχολεί η θρομβοφιλία όταν μιλάμε για αντισυλληπτικά;
Ορισμένες ορμονικές μέθοδοι αντισύλληψης, ιδιαίτερα αυτές που περιέχουν οιστρογόνο (όπως τα συνδυασμένα αντισυλληπτικά χάπια), μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο φλεβικής θρόμβωσης. Σε μια γυναίκα με θρομβοφιλία, όπου ήδη υπάρχει αυξημένη προδιάθεση για θρόμβους, αυτός ο κίνδυνος μπορεί να γίνει ακόμη μεγαλύτερος.
Γι’ αυτό είναι πολύ σημαντικό η αντισύλληψη να επιλέγεται εξατομικευμένα, λαμβάνοντας υπόψη το ιατρικό ιστορικό και τα αποτελέσματα τυχόν εξετάσεων.
Ποιες αντισυλληπτικές μέθοδοι αυξάνουν περισσότερο τον κίνδυνο θρόμβωσης;
Τον μεγαλύτερο προβληματισμό σε γυναίκες με θρομβοφιλία δημιουργούν οι μέθοδοι με συνδυασμό οιστρογόνου – προγεσταγόνου, όπως:
• τα κλασικά αντισυλληπτικά χάπια (συνδυασμένα)
• ορισμένα αντισυλληπτικά δαχτυλίδια
• αντισυλληπτικά αυτοκόλλητα
Σε γυναίκες με σημαντική θρομβοφιλία ή ιστορικό θρόμβωσης, αυτά συνήθως αντενδείκνυνται (δεν προτιμώνται), ιδιαίτερα χωρίς προηγούμενη εκτίμηση από ειδικό.
Ποιες μέθοδοι θεωρούνται συνήθως ασφαλέστερες;
Σε πολλές γυναίκες με θρομβοφιλία εξετάζονται κατά προτεραιότητα μέθοδοι χωρίς οιστρογόνο, όπως:
• Προγεσταγονικό χάπι μόνο (mini pill), ανά περίπτωση
• Ενδομήτριο σπείραμα (σπιράλ)
• Ενδομήτριο σπείραμα με προγεσταγόνο
• Μέθοδοι φραγμού (προφυλακτικό, διάφραγμα)
Η τελική επιλογή εξαρτάται από:
• την ηλικία
• το κάπνισμα
• το βάρος σώματος
• το είδος της θρομβοφιλίας και το αν έχει ήδη παρουσιαστεί θρόμβωση στο παρελθόν
• τυχόν άλλους παράγοντες κινδύνου (υπέρταση, σακχαρώδης διαβήτης κ.ά.)
Συνδυασμένα αντισυλληπτικά χάπια & θρομβοφιλία
Τα συνδυασμένα χάπια:
• αυξάνουν τον κίνδυνο φλεβικής θρόμβωσης σε όλα τα άτομα που τα λαμβάνουν
• σε γυναίκες με κληρονομική ή επίκτητη θρομβοφιλία, ο κίνδυνος μπορεί να γίνει σημαντικός
Γι’ αυτό, στις περισσότερες περιπτώσεις θρομβοφιλίας, ιδίως όταν υπάρχει ιστορικό θρόμβωσης, τα συνδυασμένα αντισυλληπτικά δεν αποτελούν την πρώτη επιλογή.
Τι ισχύει για το προγεσταγονικό χάπι (χωρίς οιστρογόνο);
Τα σκευάσματα που περιέχουν μόνο προγεσταγόνο θεωρούνται συνήθως λιγότερο επικίνδυνα από πλευράς θρόμβωσης σε σχέση με τα συνδυασμένα, όμως:
• η επιλογή τους πρέπει να γίνεται πάντα με ιατρική καθοδήγηση
• λαμβάνονται υπόψη η μορφή του σκευάσματος (χάπι, εμφύτευμα, ενέσιμο κ.λπ.) και οι συνολικοί παράγοντες κινδύνου
Ενδομήτριο σπείραμα (σπιράλ) & θρομβοφιλία
Το ενδομήτριο σπείραμα:
• είναι μη ορμονική μέθοδος (χαλκού), με τοπική δράση στη μήτρα
• δεν επηρεάζει συστηματικά την πηκτικότητα του αίματος
Υπάρχει και το ορμονικό σπιράλ (με προγεσταγόνο), που επίσης δρα κυρίως τοπικά. Και στις δύο περιπτώσεις:
• συχνά αποτελούν πολύ καλή επιλογή σε γυναίκες με θρομβοφιλία
• εξετάζονται τυχόν γυναικολογικές αντενδείξεις (πολύ μεγάλα ινομυώματα, ανωμαλίες μήτρας κ.λπ.)
Προφυλακτικό & μέθοδοι φραγμού
Οι μέθοδοι φραγμού (προφυλακτικό, διάφραγμα) δεν επηρεάζουν την πηκτικότητα:
• δεν αυξάνουν τον κίνδυνο θρόμβωσης
• το προφυλακτικό επιπλέον μειώνει τον κίνδυνο σεξουαλικώς μεταδιδόμενων λοιμώξεων
Μπορεί να είναι πρώτη επιλογή ή να συνδυάζονται με άλλη μέθοδο ανάλογα με τις ανάγκες του ζευγαριού.
Πρέπει όλες οι γυναίκες να ελέγχονται για θρομβοφιλία πριν πάρουν χάπι;
Όχι. Ο έλεγχος για θρομβοφιλία:
• δεν είναι απαραίτητος σε όλες τις γυναίκες
• συνήθως εξετάζεται όταν υπάρχει:
- προσωπικό ή οικογενειακό ιστορικό θρόμβωσης
- ιστορικό θρομβοφιλίας σε στενούς συγγενείς
- άλλοι σημαντικοί παράγοντες κινδύνου
Η λήψη ενός αναλυτικού ιατρικού ιστορικού πριν την έναρξη του χαπιού είναι απαραίτητη.
Άλλοι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο θρόμβωσης
Εκτός από τη θρομβοφιλία, ο κίνδυνος θρόμβωσης επηρεάζεται από:
• κάπνισμα
• παχυσαρκία
• ηλικία > 35 ετών (ιδίως με κάπνισμα)
• παρατεταμένη ακινησία (π.χ. πολύωρα ταξίδια, κατάγματα)
• ορισμένα καρδιαγγειακά ή συστηματικά νοσήματα
Όλα αυτά συνεκτιμώνται πριν επιλεγεί η αντισυλληπτική μέθοδος.
Συχνές ερωτήσεις
«Έχω ήπια θρομβοφιλία. Απαγορεύεται εντελώς το χάπι;»
Όχι πάντα. Εξαρτάται από το είδος της θρομβοφιλίας, το αν υπήρξε προηγούμενο θρομβωτικό επεισόδιο, την ηλικία, το κάπνισμα και άλλους παράγοντες. Η απόφαση πρέπει να λαμβάνεται μετά από συζήτηση με γυναικολόγο και, όπου χρειάζεται, αιματολόγο.
«Παίρνω ήδη χάπι και βρέθηκε θρομβοφιλία. Τι κάνω;»
Δεν διακόπτετε αυτόβουλα τη θεραπεία, αλλά επικοινωνείτε άμεσα με τον ιατρό σας. Συνήθως εξετάζεται:
• η άμεση αλλαγή μεθόδου αντισύλληψης
• η εκτίμηση αν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος στο παρόν
«Ποια αντισύλληψη είναι ιδανική για μένα με θρομβοφιλία;»
Δεν υπάρχει μία απάντηση για όλες. Η ιδανική μέθοδος:
• εξαρτάται από τη μορφή της θρομβοφιλίας
• λαμβάνει υπόψη το αν επιθυμείτε εγκυμοσύνη στο κοντινό μέλλον
• πρέπει να είναι και αποτελεσματική και ασφαλής για εσάς μακροπρόθεσμα
CTA – Εξατομικευμένη συμβουλευτική αντισύλληψης σε θρομβοφιλία
Εάν έχετε γνωστή θρομβοφιλία, ιστορικό θρόμβωσης ή απλά ανησυχείτε για τον κίνδυνο θρόμβωσης και σκέφτεστε να ξεκινήσετε ή να αλλάξετε αντισυλληπτική μέθοδο, μπορούμε να συζητήσουμε αναλυτικά τις επιλογές και να επιλέξουμε μαζί την καταλληλότερη λύση για εσάς.
Dr. Σάββας Γερμανός | Γυναικολογικό Ιατρείο Αθήνα
Διεύθυνση: Πανόρμου 5, ΤΚ 115 22, Αθήνα
Τηλέφωνο ραντεβού: 210 6410 955
Online ραντεβού: https://savvas-germanos.gr/appointment