ΚΥΗΣΗ & ΔΙΑΤΡΟΦΗ
Γιατί η διατροφή στην εγκυμοσύνη είναι τόσο σημαντική;
Η εγκυμοσύνη είναι μια περίοδος έντονων αλλαγών για το σώμα της γυναίκας. Η σωστή διατροφή δεν αφορά μόνο την «ποσότητα» φαγητού, αλλά κυρίως την ποιότητα και την ισορροπία των θρεπτικών συστατικών που λαμβάνει η μέλλουσα μητέρα. Επηρεάζει άμεσα την ανάπτυξη του εμβρύου, την πορεία της κύησης, το βάρος γέννησης του μωρού αλλά και την υγεία της μητέρας στο μέλλον.
Πόσο βάρος είναι φυσιολογικό να πάρω στην εγκυμοσύνη;
Η φυσιολογική αύξηση βάρους εξαρτάται από το αρχικό βάρος (BMI) της γυναίκας πριν την εγκυμοσύνη:
• Γυναίκες με φυσιολογικό βάρος: περίπου 11–16 κιλά συνολικά
• Γυναίκες με αυξημένο βάρος (υπέρβαρες): συνήθως 7–11 κιλά
• Γυναίκες με παχυσαρκία: συχνά 5–9 κιλά
• Γυναίκες με χαμηλό βάρος: μπορεί να χρειάζονται μεγαλύτερη αύξηση
Σημαντικό είναι η αύξηση βάρους να είναι σταδιακή και να παρακολουθείται σε κάθε προγεννητικό έλεγχο.
Τι χρειάζεται περισσότερο το σώμα στην εγκυμοσύνη;
Κατά την κύηση αυξάνονται οι ανάγκες σε ορισμένα θρεπτικά συστατικά:
• Φυλλικό οξύ: απαραίτητο για την πρόληψη ανωμαλιών του νευρικού σωλήνα του εμβρύου. Συνιστάται ήδη από την προ-σύλληψη.
• Σίδηρος: για την πρόληψη αναιμίας και τη σωστή οξυγόνωση της μητέρας και του μωρού.
• Ασβέστιο & βιταμίνη D: για την υγιή ανάπτυξη των οστών και των δοντιών του εμβρύου.
• Ω-3 λιπαρά οξέα: συμβάλλουν στην ανάπτυξη του εγκεφάλου και της όρασης του μωρού.
• Πρωτεΐνη καλής ποιότητας: βοηθά στην ανάπτυξη των ιστών της μητέρας και του εμβρύου.
Βασικές αρχές σωστής διατροφής στην κύηση
• Μικρά και συχνά γεύματα (3 κύρια & 2–3 ενδιάμεσα σνακ).
• Συνδυασμός υγιεινών υδατανθράκων, πρωτεΐνης & καλών λιπαρών σε κάθε γεύμα.
• Επαρκής ενυδάτωση με νερό (συνήθως 1,5–2 λίτρα ημερησίως, εκτός αν δοθεί άλλη οδηγία από τον ιατρό).
• Περιορισμός επεξεργασμένων τροφών, ζάχαρης και έτοιμων γλυκών.
• Καθημερινή κατανάλωση φρούτων & λαχανικών εποχής.
• Επιλογή ολικής άλεσης σε δημητριακά, ψωμί, ζυμαρικά.
Τι να προτιμάτε;
• Λευκό κρέας (κοτόπουλο, γαλοπούλα), ψάρι 1–2 φορές/εβδομάδα
• Γαλακτοκομικά χαμηλών λιπαρών (μόνο παστεριωμένα)
• Όσπρια 1–2 φορές/εβδομάδα
• Φρούτα (2–3 μερίδες/ημέρα) και λαχανικά (2–3 μερίδες/ημέρα)
• Ελαιόλαδο ως κύρια πηγή λίπους
• Ξηρούς καρπούς ανάλατους, σε μικρή ποσότητα
Τι να αποφεύγετε στην εγκυμοσύνη;
• Ωμό ή μη καλά ψημένο κρέας, ωμά αλλαντικά, ωμά αυγά (κίνδυνος λοίμωξης).
• Μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά και μαλακά τυριά άγνωστης προέλευσης.
• Μεγάλη κατανάλωση ψαριών με υψηλή περιεκτικότητα σε υδράργυρο (π.χ. ξιφίας).
• Αλκοόλ (ιδανικά αποχή κατά την κύηση).
• Υπερβολική καφεΐνη – συνήθως συστήνεται περιορισμός.
• Πολύ αλμυρά, έτοιμα ή τηγανητά φαγητά.
• Υπερβολική ζάχαρη, αναψυκτικά και συσκευασμένους χυμούς με ζάχαρη.
Να “τρώω για δύο”;
Η φράση «τρώω για δύο» είναι παραπλανητική. Στην πραγματικότητα, η γυναίκα χρειάζεται ελαφρώς αυξημένες θερμίδες, κυρίως στο 2ο και 3ο τρίμηνο, με έμφαση στην ποιότητα των τροφών, όχι στην ποσότητα. Η υπερβολική λήψη τροφής μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολική αύξηση βάρους, διαβήτη κύησης και επιπλοκές στον τοκετό.
Να παίρνω συμπληρώματα διατροφής;
Τα βασικά συμπληρώματα (φυλλικό οξύ, σίδηρος, βιταμίνη D κ.λπ.) πρέπει να χορηγούνται μόνο μετά από σύσταση ιατρού και ανάλογα με τις ανάγκες της κάθε εγκύου και τα αποτελέσματα των εξετάσεων. Η αλόγιστη χρήση συμπληρωμάτων δεν είναι πάντα ωφέλιμη.
Διατροφή σε ειδικές καταστάσεις
Σε περιπτώσεις όπως:
• διαβήτης κύησης
• υπέρταση στην κύηση ή προεκλαμψία
• υπερβολική ή πολύ μικρή αύξηση βάρους
• έντονη ναυτία και εμέτοι (υπερέμεση κύησης)
η διατροφή χρειάζεται ακόμη πιο εξατομικευμένη προσέγγιση, σε συνεργασία με γυναικολόγο και, όπου χρειάζεται, διατροφολόγο.
Πρακτικές συμβουλές για την καθημερινότητα
• Μην παραλείπετε το πρωινό.
• Έχετε πάντα μαζί σας ένα υγιεινό σνακ (φρούτο, ξηρούς καρπούς, γιαούρτι).
• Μειώστε σταδιακά τη ζάχαρη σε ροφήματα και γλυκά.
• Επιλέξτε σπιτικό φαγητό όσο το δυνατόν συχνότερα.
• Μην αφήνετε μεγάλα κενά χωρίς φαγητό – αυξάνουν τη ναυτία και την υπογλυκαιμία.
• Ελέγχετε τις ετικέτες τροφίμων (ζάχαρη, αλάτι, «κρυμμένα» λιπαρά).
Κλείνοντας – Μια ισορροπημένη προσέγγιση
Η κύηση δεν είναι περίοδος αυστηρής δίαιτας, αλλά ούτε και περίοδος ανεξέλεγκτης κατανάλωσης τροφών. Στόχος είναι η ισορροπημένη διατροφή, που βοηθά τη μητέρα να αισθάνεται καλά και το μωρό να αναπτύσσεται σωστά. Κάθε γυναίκα είναι μοναδική και αξίζει μια προσαρμοσμένη κατεύθυνση ανάλογα με τις ανάγκες και το ιατρικό της ιστορικό.
CTA – Εξατομικευμένη συμβουλευτική διατροφής στην κύηση
Εάν είστε έγκυος ή σχεδιάζετε μια εγκυμοσύνη και θέλετε να συζητήσουμε αναλυτικά τη διατροφή σας, τους στόχους βάρους και τυχόν ειδικές ανάγκες που έχετε, μπορείτε να προγραμματίσετε ραντεβού στο γυναικολογικό ιατρείο μου στην Αθήνα.
Dr. Σάββας Γερμανός | Γυναικολογικό Ιατρείο Αθήνα
Διεύθυνση: Πανόρμου 5, ΤΚ 115 22, Αθήνα
Τηλέφωνο ραντεβού: 210 6410 955
Online ραντεβού: https://savvas-germanos.gr/appointment