ΔΥΣΠΑΡΕΥΝΙΑ (ΠΟΝΟΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΕΠΑΦΗ)

Τι είναι η δυσπαρεύνια;

Δυσπαρεύνια ονομάζουμε τον πόνο κατά τη σεξουαλική επαφή – είτε στο ξεκίνημα, είτε κατά τη διάρκεια, είτε αμέσως μετά. Μπορεί να αφορά:

• πόνο στην είσοδο του κόλπου
• βαθύτερο πυελικό πόνο
• αίσθηση καψίματος, τσουξίματος ή «μαχαιριάς»

Πολλές γυναίκες ντρέπονται να το αναφέρουν, όμως η δυσπαρεύνια δεν είναι “στο μυαλό” της γυναίκας και συνήθως έχει συγκεκριμένη αιτία που μπορεί να διερευνηθεί και να αντιμετωπιστεί.

Συχνότερα αίτια δυσπαρεύνιας

Τα αίτια μπορεί να είναι οργανικά, ψυχογενή ή συνδυασμός και των δύο.

Οργανικά αίτια

• Κολπίτιδα (μυκητιασική, μικροβιακή, ιογενής) – προκαλεί κάψιμο, κνησμό, ερεθισμό.
• Ξηρότητα κόλπου (ορμονικές αλλαγές, θηλασμός, αντισυλληπτικά, κλιμακτήριος).
• Ενδομητρίωση – συχνά βαθύ πυελικό πόνο, ιδιαίτερα σε ορισμένες στάσεις.
• Κύστεις ωοθηκών ή ινομυώματα που προκαλούν πόνο σε βαθιά διείσδυση.
• Ουλές ή τραύματα (μετά από τοκετό, επισιοτομή, επέμβαση).
• Δερματολογικές παθήσεις αιδοίου/κόλπου (π.χ. λειχήνας, χρόνιος ερεθισμός).
• Ουρολογικά προβλήματα (κυστίτιδες, χρόνιος πόνος κύστης).

Ψυχογενή & λειτουργικά αίτια

• Άγχος, φόβος πόνου ή τραυματική εμπειρία στο παρελθόν.
• Κολεόσπασμος – ακούσια σύσπαση των μυών του κόλπου στο άκουσμα/σκέψη ή προσπάθεια επαφής.
• Έντονο στρες, προβλήματα στη σχέση, χαμηλή αυτοεκτίμηση.

Πόνος στην αρχή ή βαθιά; Βοηθά στη διάγνωση

Η εντόπιση του πόνου κατευθύνει και την αναζήτηση αιτίας:

• Πόνος στην είσοδο του κόλπου: συχνά σχετίζεται με ξηρότητα, κολπίτιδα, δερματολογικό πρόβλημα, κολεόσπασμο.
• Πόνος βαθιά στην κοιλιά/πύελο: μπορεί να σχετίζεται με ενδομητρίωση, κύστεις ωοθηκών, ινομυώματα, συμφύσεις, φλεγμονή.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διερεύνηση ξεκινά πάντα με:

• Αναλυτικό ιστορικό (τύπος πόνου, διάρκεια, σχέση με κύκλο, με στάση, με λίπανση κ.λπ.).
• Γυναικολογική εξέταση με ήπιο, προσεκτικό τρόπο, πάντα με σεβασμό στα όρια της γυναίκας.
• Τεστ Παπ & καλλιέργεια κολπικού υγρού όπου χρειάζεται.
• Υπερηχογράφημα έσω γεννητικών οργάνων για έλεγχο μήτρας, ωοθηκών, ενδομητρίου.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθούν επιπλέον εξετάσεις (ουρολογικός ή γαστρεντερολογικός έλεγχος, MRI, διαγνωστική λαπαροσκόπηση κ.ά.).

Πώς αντιμετωπίζεται η δυσπαρεύνια;

Η θεραπεία εξαρτάται από το αίτιο:

1. Λοίμωξη ή φλεγμονή

Σε κολπίτιδες, ουρολοιμώξεις ή φλεγμονές:

• ειδική αντιμικροβιακή/αντιμυκητιασική αγωγή
• προσωρινός περιορισμός επαφών μέχρι την υποχώρηση συμπτωμάτων

2. Ξηρότητα κόλπου

Ανάλογα με την ηλικία και το ορμονικό προφίλ:

• χρήση κολπικών ενυδατικών και λιπαντικών (ιδανικά υδατοδιαλυτών)
• σε κλιμακτήριο/εμμηνόπαυση, συχνά τοπικά οιστρογόνα μετά από ιατρική αξιολόγηση

3. Ενδομητρίωση, κύστεις, ινομυώματα

Ανάλογα με τη βαρύτητα:

• ορμονοθεραπεία
• χειρουργική αντιμετώπιση όταν απαιτείται
• τροποποίηση στάσεων στο σεξ ώστε να αποφεύγεται η βαθιά, επώδυνη διείσδυση

4. Κολεόσπασμος – λειτουργικός πόνος

Συχνά χρειάζεται συνδυασμός:

• σταδιακή επανεκπαίδευση με πολύ ήπια, αργή προσπάθεια διείσδυσης, με οδηγίες από τον γιατρό
• ασκήσεις πυελικού εδάφους (Kegel, φυσικοθεραπεία πυελικού εδάφους)
• ψυχοσεξουαλική υποστήριξη, όταν υπάρχει τραυματική εμπειρία ή έντονο άγχος

5. Ουλές & τραύματα

Μετά από τοκετό, επισιοτομή ή επέμβαση, μπορεί να απαιτηθούν:

• τοπικές αγωγές
• ασκήσεις διατάσεων
• σταδιακή επανέναρξη επαφών με χρήση λιπαντικού και προσαρμοσμένες στάσεις

Ο ρόλος του συντρόφου

Η δυσπαρεύνια δεν είναι «πρόβλημα της γυναίκας», αλλά θέμα του ζευγαριού. Είναι σημαντικό ο σύντροφος να:

• ενημερώνεται για το τι συμβαίνει
• δείχνει υπομονή και κατανόηση
• αποφεύγει την πίεση ή την ενοχοποίηση
• συνεργάζεται στη σταδιακή, ήπια επανέναρξη των επαφών σύμφωνα με τις οδηγίες

Πότε πρέπει να απευθυνθείτε σε γυναικολόγο;

• όταν ο πόνος στο σεξ επαναλαμβάνεται και δεν είναι τυχαίο μεμονωμένο επεισόδιο
• όταν αποφεύγετε εντελώς τις επαφές λόγω φόβου πόνου
• όταν συνυπάρχει αιμορραγία, έκκριση, κάψιμο ή άλλα συμπτώματα
• όταν ο πόνος συνοδεύεται από διαταραχές περιόδου ή έντονο πόνο περιόδου

Δεν χρειάζεται να ζείτε με τον πόνο

Η δυσπαρεύνια είναι συχνή, αλλά δεν είναι φυσιολογική κατάσταση. Στις περισσότερες περιπτώσεις αντιμετωπίζεται με:

• σωστή διάγνωση
• στοχευμένη θεραπεία
• υπομονή και συνεργασία

CTA – Εξατομικευμένη διερεύνηση πόνου στη σεξουαλική επαφή

Εάν βιώνετε πόνο στη σεξουαλική επαφή ή αποφεύγετε το σεξ από φόβο για πόνο, μπορούμε να διερευνήσουμε εξατομικευμένα την αιτία και να σχεδιάσουμε μαζί την κατάλληλη αντιμετώπιση.

Dr. Σάββας Γερμανός | Γυναικολογικό Ιατρείο Αθήνα
Πανόρμου 5, ΤΚ 115 22
Τηλέφωνο ραντεβού: 210 6410 955
Online ραντεβού: https://savvas-germanos.gr/appointment