ΑΥΤΟΕΞΕΤΑΣΗ ΜΑΣΤΩΝ
Γιατί είναι σημαντική η αυτοεξέταση μαστών;
Η αυτοεξέταση μαστών είναι ένας απλός, καθημερινός τρόπος με τον οποίο η γυναίκα γνωρίζει καλύτερα το σώμα της και μπορεί να αντιληφθεί έγκαιρα τυχόν αλλαγές. Δεν αντικαθιστά τη μαστογραφία ή τον ιατρικό έλεγχο, αλλά αποτελεί σημαντικό συμπληρωματικό εργαλείο πρόληψης.
Στόχος δεν είναι να «διαγνώσετε» μόνες σας κάτι, αλλά να εντοπίσετε έγκαιρα οτιδήποτε σας φαίνεται νέο ή διαφορετικό και να το συζητήσετε με τον ιατρό σας.
Πότε πρέπει να κάνω αυτοεξέταση;
Ιδανικά, η αυτοεξέταση γίνεται:
• 1 φορά τον μήνα
• περίπου 3–5 ημέρες μετά το τέλος της περιόδου, όταν ο μαστός είναι λιγότερο ευαίσθητος και πρησμένος
Σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση, μπορεί να επιλέγεται μία σταθερή ημέρα κάθε μήνα (π.χ. κάθε 1η ή 15η του μήνα), ώστε να μην ξεχνιέται.
Πώς γίνεται η αυτοεξέταση μαστών – Βήμα προς βήμα
1. Έλεγχος μπροστά στον καθρέφτη
Σταθείτε γυμνή από τη μέση και πάνω, μπροστά σε έναν καλό καθρέφτη, με τα χέρια χαλαρά δίπλα στο σώμα:
• Παρατηρήστε το σχήμα, το μέγεθος και τη συμμετρία των μαστών.
• Δείτε αν υπάρχει εισολκή θηλής (θηλή που «τραβιέται» προς τα μέσα).
• Ελέγξτε για
Στη συνέχεια:
• Σηκώστε τα χέρια πάνω από το κεφάλι και επαναλάβετε την παρατήρηση.
• Βάλτε τα χέρια στη μέση, πιέστε ελαφρά προς τα μέσα (σαν να «σφίγγετε» τους θωρακικούς μύες) και ξαναδείτε αν αλλάζει κάτι στην εικόνα των μαστών.
2. Ψηλάφηση μαστών σε όρθια θέση
Η ψηλάφηση μπορεί να γίνει στο ντους, όπου το δέρμα γλιστράει πιο εύκολα:
• Σηκώστε το δεξί χέρι πίσω από το κεφάλι.
• Με τα τρία μεσαία δάχτυλα του αριστερού χεριού, χρησιμοποιήστε την επίπεδη επιφάνειά τους (όχι τις άκρες), για να ψηλαφήσετε τον δεξί μαστό.
• Κάντε κυκλικές κινήσεις μικρής διαμέτρου, καλύπτοντας ολόκληρο τον μαστό: από την κλείδα έως κάτω από το στήθος και από το στέρνο έως τη μασχάλη.
• Μπορείτε να ακολουθήσετε σχήμα ρολογιού ή "γραμμές" από πάνω προς τα κάτω, αρκεί να εξετάζετε συστηματικά όλη την περιοχή.
Η πίεση πρέπει να είναι:
• ήπια για τον επιφανειακό ιστό
• μέτρια για μέσο βάθος
• πιο έντονη για βαθύτερες δομές, πάντα χωρίς να προκαλείται έντονος πόνος
Επαναλάβετε την ίδια διαδικασία για τον αριστερό μαστό, με το αριστερό χέρι πίσω από το κεφάλι και το δεξί να ψηλαφά.
3. Ψηλάφηση μαστών σε ύπτια θέση (ξαπλωμένη)
Ξαπλώστε ανάσκελα:
• Τοποθετήστε ένα μικρό μαξιλάρι κάτω από τον δεξιό ώμο.
• Βάλτε το δεξί χέρι πίσω από το κεφάλι.
• Με το αριστερό χέρι, ψηλαφίστε τον δεξί μαστό με τον ίδιο τρόπο (κυκλικές κινήσεις, συστηματικά, με διαφορετικές πιέσεις).
• Μην ξεχνάτε να ψηλαφάτε και μέχρι τη μασχάλη, όπου βρίσκονται λεμφαδένες.
Κατόπιν αλλάξτε πλευρά και επαναλάβετε για τον αριστερό μαστό.
4. Έλεγχος θηλής
Πιέστε απαλά τη θηλή προς τα έξω:
• δείτε αν υπάρχει έκκριση υγρού (γάλα, διαυγές υγρό, αίμα)
• ειδικά αιματηρή ή διαυγής μονόπλευρη έκκριση πρέπει να αξιολογείται άμεσα από ιατρό
Τι πρέπει να σας ανησυχήσει;
Κλείστε ραντεβού για ιατρικό έλεγχο εάν παρατηρήσετε:
• ψηλαφητό ογκίδιο ή σκληρία που δεν υπήρχε παλαιότερα
• αλλαγή στο σχήμα ή στο μέγεθος του μαστού
• εισολκή θηλής ή αλλαγή στη θέση της
• έκκριση από τη θηλή (ιδιαίτερα αιματηρή)
• ερυθρότητα, ζεστασιά, οίδημα στην περιοχή
• αλλαγή στο δέρμα που θυμίζει «φλοιό πορτοκαλιού»
Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι αλλοιώσεις είναι καλοήθεις (κύστεις, ινοαδενώματα κ.λπ.), όμως μόνο ο ιατρός μπορεί να δώσει υπεύθυνη απάντηση.
Μύθοι & αλήθειες για την αυτοεξέταση
• «Αν κάνω αυτοεξέταση, δεν χρειάζομαι μαστογραφία» – Λάθος. Η αυτοεξέταση συμπληρώνει, δεν αντικαθιστά τον απεικονιστικό έλεγχο.
• «Αν δεν νιώθω κάτι, σίγουρα είναι όλα καλά» – Όχι πάντα. Ορισμένες αλλοιώσεις είναι πολύ μικρές για να ψηλαφηθούν.
• «Αν νιώσω κάτι, σημαίνει ότι είναι καρκίνος» – Όχι. Πολλά ψηλαφητά ευρήματα είναι καλοήθη, αλλά χρειάζονται έλεγχο.
Σε ποια ηλικία πρέπει να ξεκινά η αυτοεξέταση;
Ενδείκνυται οι γυναίκες να εξοικειώνονται με τους μαστούς τους ήδη από τη νεαρή ενήλικη ζωή. Η συστηματική αυτοεξέταση συνήθως συστήνεται από 20–25 ετών και άνω, παράλληλα με την κλινική εξέταση μαστών από γυναικολόγο.
Κλινική εξέταση, υπέρηχος & μαστογραφία
Η πρόληψη για τον μαστό δεν σταματά στην αυτοεξέταση. Περιλαμβάνει επίσης:
• Κλινική εξέταση μαστών από γυναικολόγο ή μαστολόγο.
• Υπερηχογράφημα μαστών, ιδιαίτερα σε νεότερες γυναίκες με πυκνούς μαστούς.
• Μαστογραφία, σύμφωνα με τις οδηγίες ανά ηλικία και οικογενειακό ιστορικό.
CTA – Κλινική εξέταση μαστών & προληπτικός έλεγχος
Εάν παρατηρήσατε κάποια αλλαγή στους μαστούς σας ή αν απλώς θέλετε να οργανώσετε τον προληπτικό σας έλεγχο (κλινική εξέταση, υπέρηχο, παραπομπή για μαστογραφία), μπορείτε να κλείσετε ραντεβού στο γυναικολογικό ιατρείο μου στην Αθήνα.
Dr. Σάββας Γερμανός | Γυναικολογικό Ιατρείο Αθήνα
Πανόρμου 5, ΤΚ 115 22
Τηλέφωνο ραντεβού: 210 6410 955
Online ραντεβού: https://savvas-germanos.gr/appointment