ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ
Γιατί είναι σημαντική η σωστή αντισύλληψη;
Η αντισύλληψη δεν αφορά μόνο την αποφυγή μιας ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης. Είναι μέσο προγραμματισμού της γονιμότητας, προστασίας της σωματικής και ψυχικής υγείας, αλλά και ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο το ζευγάρι μπορεί να ζήσει τη σεξουαλικότητά του χωρίς συνεχές άγχος.
Η επιλογή της κατάλληλης μεθόδου είναι πάντα εξατομικευμένη και εξαρτάται από:
• την ηλικία
• το ιατρικό ιστορικό (π.χ. θρομβοφιλία, ημικρανίες, καπνιστική συνήθεια)
• το αν η γυναίκα έχει ήδη τεκνοποιήσει ή επιθυμεί άμεσα εγκυμοσύνη
• τη συχνότητα σεξουαλικών επαφών και το αν υπάρχει σταθερός σύντροφος
Βασικές κατηγορίες αντισυλληπτικών μεθόδων
Οι μέθοδοι αντισύλληψης χωρίζονται χονδρικά σε:
• Μέθοδοι φραγμού
• Ορμονικές μέθοδοι
• Ενδομητρίες μέθοδοι (σπιράλ)
• Φυσικές/συμπεριφορικές μέθοδοι
• Μόνιμη αντισύλληψη
• Αντισύλληψη ανάγκης (επείγουσα)
1. Μέθοδοι φραγμού
Ανδρικό προφυλακτικό
Το ανδρικό προφυλακτικό:
• είναι από τα λίγα μέσα που παρέχουν προστασία και από σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα
• είναι προσιτό, χωρίς ιατρική συνταγή
• η αποτελεσματικότητά του εξαρτάται από τη σωστή χρήση σε κάθε επαφή
Γυναικείο προφυλακτικό, διάφραγμα κ.ά.
Χρησιμοποιούνται λιγότερο συχνά, αλλά μπορούν να αποτελέσουν εναλλακτική σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, πάντα μετά από ενημέρωση για τον τρόπο χρήσης.
2. Ορμονικές μέθοδοι
Αντισυλληπτικό χάπι
Τα συνδυασμένα αντισυλληπτικά δισκία περιέχουν οιστρογόνο και προγεσταγόνο σε χαμηλές δόσεις και:
• παρέχουν πολύ υψηλή αντισυλληπτική προστασία, όταν λαμβάνονται σωστά
• ρυθμίζουν τον κύκλο (λιγότερο άτακτη περίοδος, συχνά λιγότερος πόνος)
• μπορεί να βοηθήσουν σε προβλήματα όπως η ακμή ή το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, σε επιλεγμένες περιπτώσεις
Δεν είναι όμως κατάλληλα για όλες τις γυναίκες (π.χ. ιστορικό θρομβώσεων, συγκεκριμένοι τύποι ημικρανίας, κάπνισμα σε μεγάλες ηλικίες) και η χορήγησή τους πρέπει να γίνεται μόνο μετά από ιατρική εκτίμηση.
Μόνο προγεσταγονικά σκευάσματα
Χρησιμοποιούνται σε γυναίκες που δεν μπορούν να λάβουν οιστρογόνο (π.χ. θηλασμός, ορισμένα ιατρικά ιστορικά) και κυκλοφορούν σε μορφή:
• χαπιού
• ενέσιμου
• εμφυτεύματος
Δακτύλιος & διαδερμικό έμπλαστρο
Πρόκειται για ορμονικές μεθόδους που:
• αλλάζουν τον τρόπο χορήγησης (κολπικός δακτύλιος, αυτοκόλλητο στο δέρμα)
• μπορούν να διευκολύνουν γυναίκες που δυσκολεύονται να θυμούνται καθημερινή λήψη δισκίου
3. Ενδομητρίες μέθοδοι (σπιράλ – IUD)
Ενδομήτριο σπείραμα χαλκού
Πρόκειται για μια μικρή συσκευή που τοποθετείται στη μήτρα από τον γυναικολόγο και περιέχει χαλκό. Παρέχει μακροχρόνια αντισύλληψη (συνήθως αρκετά χρόνια), χωρίς ορμόνες.
Ορμονικό ενδομήτριο σπείραμα
Απελευθερώνει μικρή ποσότητα προγεσταγόνου τοπικά στη μήτρα και:
• προσφέρει υψηλή αντισυλληπτική προστασία
• σε πολλές γυναίκες μειώνει σημαντικά την αιμορραγία της περιόδου και τους πόνους
Τα σπιράλ είναι ιδιαίτερα χρήσιμα σε γυναίκες που επιθυμούν μακροχρόνια, αλλά αναστρέψιμη αντισύλληψη, χωρίς την καθημερινή υποχρέωση ενός χαπιού.
4. Φυσικές / συμπεριφορικές μέθοδοι
Περιλαμβάνουν:
• παρακολούθηση κύκλου & «γόνιμων ημερών»
• θερμομέτρηση, έλεγχο τραχηλικής βλέννης
• διακεκομμένη συνουσία
Η αποτελεσματικότητα αυτών των μεθόδων είναι σημαντικά χαμηλότερη σε σχέση με τις ορμονικές ή τις ενδομητρίες μεθόδους και εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από την εμπειρία και συνέπεια του ζευγαριού.
5. Μόνιμη αντισύλληψη
Σε ζευγάρια που έχουν ολοκληρώσει την οικογένειά τους, μπορούν να συζητηθούν μόνιμες λύσεις (π.χ. απολίνωση σαλπίγγων, βαζεκτομή του συντρόφου). Πρόκειται για παρεμβάσεις που θεωρούνται πρακτικά μη αναστρέψιμες και απαιτούν πολύ καλά ζυγισμένη απόφαση, μετά από πλήρη ενημέρωση.
6. Αντισύλληψη ανάγκης (επείγουσα αντισύλληψη)
Η επείγουσα αντισύλληψη (το λεγόμενο «χάπι της επόμενης μέρας» ή ορισμένα είδη IUD) δεν αποτελεί μέθοδο τακτικής αντισύλληψης, αλλά λύση σε περίπτωση που:
• έγινε επαφή χωρίς προφύλαξη
• υπήρξε ρήξη ή αποτυχία του προφυλακτικού
• ξεχάστηκαν σημαντικά αντισυλληπτικά δισκία
Έχει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα όταν λαμβάνεται το συντομότερο δυνατό μετά την επαφή και δεν προστατεύει από μελλοντικές επαφές. Για λεπτομερή ενημέρωση υπάρχει ξεχωριστό άρθρο για την αντισύλληψη ανάγκης.
Πώς επιλέγεται η κατάλληλη μέθοδος;
Δεν υπάρχει «τέλεια» μέθοδος για όλες τις γυναίκες. Υπάρχει η κατάλληλη μέθοδος για εσάς, στο τώρα, με βάση:
• το ιατρικό ιστορικό (θρομβώσεις, ημικρανίες, υπέρταση, αυτοάνοσα κ.ά.)
• το κάπνισμα, το βάρος, τον τρόπο ζωής
• τη συχνότητα επαφών και τη σταθερότητα της σχέσης
• το αν επιθυμείτε εγκυμοσύνη άμεσα, σε λίγα χρόνια ή καθόλου
Η διαδικασία ιδανικά περιλαμβάνει:
• αναλυτική συζήτηση με τον γυναικολόγο
• ενημέρωση για τα υπέρ και κατά κάθε μεθόδου
• έλεγχο αν υπάρχουν αντενδείξεις για ορισμένες επιλογές
Μύθοι και αλήθειες για την αντισύλληψη
«Τα αντισυλληπτικά χαλάνε τη γονιμότητα.»
Τα σύγχρονα αντισυλληπτικά, όταν λαμβάνονται με ιατρική καθοδήγηση, δεν «καταστρέφουν» τη γονιμότητα. Η γονιμότητα επανέρχεται μετά τη διακοπή, αν και σε κάποιες γυναίκες μπορεί να χρειαστούν λίγοι μήνες για να σταθεροποιηθεί ο κύκλος.
«Αν θυμάμαι περίπου τις γόνιμες μέρες, είμαι καλυμμένη.»
Η μέθοδος μόνο με «ημέρες κύκλου» έχει χαμηλή αντισυλληπτική προστασία, ειδικά σε γυναίκες με ασταθείς κύκλους.
«Η διακεκομμένη συνουσία είναι αρκετή.»
Ακόμη και πριν την εκσπερμάτωση μπορεί να υπάρχουν σπερματοζωάρια. Η μέθοδος αυτή έχει υψηλά ποσοστά αποτυχίας.
CTA – Εξατομικευμένη συμβουλευτική αντισύλληψης
Αν βρίσκεστε σε φάση που θέλετε να οργανώσετε τη γονιμότητά σας, να αποφύγετε μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη ή να αλλάξετε την τωρινή σας μέθοδο, η προσωπική συζήτηση με τον γυναικολόγο είναι το πιο ασφαλές βήμα.
Μπορούμε να αξιολογήσουμε:
• το ιατρικό και οικογενειακό σας ιστορικό
• τις ανάγκες και τις προτεραιότητές σας
• τις διαθέσιμες επιλογές και τα πλεονεκτήματα της καθεμιάς
Στόχος είναι να επιλεγεί μία μέθοδος αντισύλληψης που να είναι αποτελεσματική, ασφαλής και πρακτική για την καθημερινότητά σας.
Dr. Σάββας Γερμανός | Γυναικολογικό Ιατρείο Αθήνα
Διεύθυνση: Πανόρμου 5, ΤΚ 115 22, Αθήνα
Τηλέφωνο ραντεβού: 210 6410 955
Online ραντεβού: https://savvas-germanos.gr/appointment